fa خلق فضاهای شهری همه شمول جغرافیای و برنامه ریزی شهری شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">طی دهه‌های گذشته بحث مشارکت مساوی افراد کم</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">توان و به حاشیه رانده‌شده در زندگی اقتصادی، اجتماعی و مدنی در رأس دستور کار سیاسی بسیاری از کشورها قرار گرفته است. با توجه به اینکه با افزایش امید</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">به</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">زندگی در سرتاسر جهان، شهرها </span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">می</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">باید جمعیتی که هم در حال پیری و هم در حال افزایش هستند را به نحو شایسته</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">ای در خود جای دهند؛ ازاین‌رو نیاز به توسعه محیط‌های شهری همه</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">شمول که از ساکنان خود با توانایی‌های مختلف در تمام مراحل زندگی حمایت کنند، ضرورتی اجتناب</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">ناپذیر به نظر می</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">رسد. بازگرداندن عزت‌نفس و استقلال افراد ناتوان و درعین‌حال تشویق توسعه و اجرای طراحی کاربرپسند، فراگیر و دربرگیرنده از اهداف مترقی چنین رویکردی است. در این راستا پژوهش حاضر که از حیث هدف کاربردی- توسعه‌ای است و از روش اسنادی و پیمایشی برای جمع آورده داده‌ها بهره برده است، به تحلیل عوامل مؤثر بر خلق فضاهای شهری همه</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">شمول می</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">پردازد. با بررسی ادبیات نظری پژوهش و با توسل به نظرات 20 خبره جغرافیای شهری که با روش نمونه‌گیری هدفمند به مشارکت دعوت شدند، ابعاد و مؤلفه‌های محوری خلق چنین فضاهایی استخراج گردید. سپس با استفاده از مدل‌سازی ساختاری </span><span lang="AR-SA" majalla="" sakkal="" style="font-family:">&ndash;</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">تفسیری ارتباطات میان ابعاد و همچنین میزان نفوذ و وابستگی هر یک تعیین و با نرم‌افزار میک مک بررسی و تحلیل گردید. بر اساس یافته</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">های پژوهش عوامل مؤثر بر خلق فضاهای شهری همه</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">شمول در 7 سطح و متشکل از 36 مؤلفه ارائه شد که تأثیرگذارترین آن‌ها شامل دسترسی، استفاده ساده و قابل‌درک، راحتی و انعطاف</span><span cambria="" dir="LTR" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">پذیری بوده است.</span><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Over the past years, the issue of equal participation of disabled and marginalized people in economic, social, and civil life has been a top priority for many countries. With life expectancy increasing across the world, cities need to accommodate an aging and growing population. Developing inclusive urban environments that support residents with different abilities in all stages of life is essential. This approach aims to restore the self-esteem and independence of disabled people and to encourage the development and implementation of user-friendly, universal, and inclusive design. This study analyzed the factors that affect the creation of inclusive urban spaces. The main indicators and variables of creating such spaces were determined by reviewing the theoretical research literature and using the opinions of 20 urban geography experts. Using Interpretive-structural modeling, the relationships between the indicators and the degree of influence and dependence of each one were determined and analyzed. Based on the findings of the research, effective factors in the creation of inclusive urban spaces were presented on 7 levels and consisting of 37 components. The most influential factors include accessibility, simple and understandable use, comfort, and flexibility</span></span></span><br> &nbsp; شهرهای همه شمول, طراحی فراگیر, طراحی بدون مانع, شهرهای چند نسلی inclusive cities, universal design, barrier-free design, multigenerational cities. 1 21 http://jvfc.ir/browse.php?a_code=A-10-854-1&slc_lang=fa&sid=1 Leyla Ahmadi لیلا احمدی lili.ahmadi68@yahoo.com 10031947532846002839 10031947532846002839 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Jamile Tavakolinia جمیله توکلی نیا J_Tavakolinia@sbu.ac.ir 10031947532846002840 10031947532846002840 Yes Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Mohammad taghi Razavian محمدتقی رضویان mtrazavian@yahoo.com 10031947532846002841 10031947532846002841 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی