fa تحلیل نقشه دانش شهر بدون پسماند: آینده‌ای پایدار برای مدیریت زباله‌ها جغرافیای و برنامه ریزی شهری شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">شهر بدون پسماند به عنوان یک ضرورت، به دلیل کاهش آلودگی محیط زیست، صرفه‌جویی در منابع طبیعی و ارتقای سلامت جامعه، حفظ تعادل بوم‌سازگان و مقابله با بحران تغییرات آب‌وهوایی مطرح است.</span></b><b> </b><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">بر همین مبنا، هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقشه دانش شهر بدون پسماند به عنوان آینده‌ای پایدار برای مدیریت زباله‌ها با استفاده از روش علم&shy;سنجی می&shy;باشد. &nbsp;پژوهش حاضر از نوع کاربردی مبتنی بر علم&shy;سنجی است. جامعۀ آماری شامل پژوهش&shy;های صورت گرفته در خصوص شهر بدون پسماند در بازۀ زمانی 1978 تا 2025 در پایگاه علمی </span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Scopus</span></b><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> است. از نرم&shy;افزار </span></b><b><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">Vosviewer</span></b><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> برای تحلیل داده&shy;های پژوهش استفاده شده است. بر مبنای تراکم شبکۀ همکاری هم&shy;نویسندگی واژگان شهر بدون پسماند، 93 نویسنده فعال وجود دارد که به 11 خوشۀ طبقه&shy;بندی می&shy;شوند. بر اساس تحلیل هم&shy;رخدادی واژگان شهر بدون پسماند، پرتکرارترین واژگان شامل مدیریت پسماند(117 مرتبه)، پسماند صفر(116 مرتبه)، بازیافت(60 مرتبه)، توسعۀ پایدار(60 مرتبه)، پسماند جامد شهری(58 مرتبه)، اقتصاد دایره&shy;ای(55 مرتبه)، چین(47 مرتبه) و پسماند جامد(40 مرتبه) است. بر اساس نقشۀ تراکم هم&shy;رخدادی واژگان، 331 کلیدواژه وجود دارد که به 9 خوشه طبقه&shy;بندی می&shy;شوند. بر اساس نقشۀ همپوشانی هم&shy;رخدادی واژگان، سیر زمانی تحول مفاهیم و واژگان شهر بدون پسماند به هفت دورۀ زمانی متشکل از &nbsp;2014-1978؛ 2016-2014؛ 2018-2016؛ 2020-2018؛ 2022-2020؛ 2024-2022؛ و 2025، طبقه&shy;بندی می&shy;شوند. از سال 2022، روی مفاهیمی نظیر انتشار گازهای گلخانه&shy;ای و کربن، پسماند خانگی، پسماند ساخت&shy;و&shy;ساز، بازاستفاده از مواد، گازهای گلخانه&shy;ای، اینترنت اشیاء، توسعۀ فناوارنه، اقتصاد دایره&shy;ای، دیجیتالی شدن، شهر هوشمند، پسماند غذا، آلودگی زیست&shy;محیطی، جریان مواد، کربن پایین، اقتصاد سبز، کاهش کربن، ترسیب کربن، کاهش انتشارات کربن، کاهش آلودگی و غیره، تأکید شده است.</span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">A zero-waste city is a necessity due to the reduction of environmental pollution, saving natural resources and improving the health of the community, maintaining the balance of ecosystems and coping with the climate change crisis. On this basis, the aim of the present study is to analyze the knowledge map of the zero-waste city as a sustainable future for waste management using the scientometric method. The present study is of an applied type based on scientometrics. The statistical community includes research conducted on the zero-waste city in the period from 1978 to 2025 in the Scopus scientific database. Vosviewer software was used to analyze the research data. Based on the density of the co-authorship network of the zero-waste city vocabulary, there are 93 active authors who are classified into 11 clusters. Based on the co-occurrence analysis of zero waste city terms, the most frequent terms include waste management (117 times), zero waste (116 times), recycling (60 times), sustainable development (60 times), municipal solid waste (58 times), circular economy (55 times), China (47 times), and solid waste (40 times). Based on the co-occurrence density map of terms, there are 331 keywords that are classified into 9 clusters. Based on the co-occurrence overlap map of terms, the time course of the evolution of zero waste city concepts and terms is classified into seven time periods consisting of 2014-1978; 2014-2016; 2016-2018; 2018-2020; 2022-2020; 2022-2024; and 2025. Since 2022, emphasis has been placed on concepts such as greenhouse gas and carbon emissions, household waste, construction waste, material reuse, greenhouse gases, Internet of Things, technological development, circular economy, digitalization, smart city, food waste, environmental pollution, material flow, low carbon, green economy, carbon reduction, carbon sequestration, carbon emission reduction, pollution reduction, etc.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; پسماند صفر، مدیریت پسماند، بازیافت پسماند، شهر بدون پسماند، VOSviewer Zero waste, waste management, waste recycling, waste-free city, VOSviewer. 0 0 http://jvfc.ir/browse.php?a_code=A-10-728-1&slc_lang=fa&sid=1 Hafez Mahdnejad حافظ مهدنژاد h.mahdnejad@sjau.ac.ir 10031947532846003481 10031947532846003481 Yes Seyyed Jamaleddin Asadabadi University دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی