Journal of Future Cities Vision

fa شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی مؤثر بر ارتقای تاب‌آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله (مطالعه موردی: کلان‌شهر کرمانشاه) Identification and analysis of key drivers for improving physical resilience against earthquake risk (case study: Kermanshah metropolis) آینده پژوهی Futurology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">با توجه به اینکه نمیتوان از وقوع زلزله جلوگیری کرد و یا زمان وقوع آن قابل پیشبینی نیست اما میتوان با کمک علم آیندهپژوهی به آمادگی در برابر زلزله پرداخت و راهکارهایی برای مقابله و یا کاهش آسیبپذیری آن ارائه داد این راهکارها باعث افزایش ابتکارات و ایدههایی جهت مقاومسازی و تابآوری شهر در برابر زلزله خواهد شد. در این راستا پژوهش حاضر، با بهرهگیری از رویکرد آیندهپژوهی به شناسایی مهم‌ترین عوامل مؤثر و بررسی میزان و چگونگی تأثیرگذاری این عوامل بر یکدیگر و بر ارتقای تاب‌آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله در کلان‌شهر کرمانشاه میپردازد. پژوهش حاضر با بهرهگیری از تکنیک تحلیل اثرات متقاطع که یکی از روشهای متداول و مورد پذیرش آیندهپژوهی است و با استفاده از نرمافزار میکمک به تحلیل متغیرهای تاب‌آوری کالبدی در کلان‌شهر کرمانشاه پرداخته است. بدین منظور ابتدا با مطالعه اسناد فرادست تمامی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت و با استفاده از روش دلفی 20 متغیر به عنوان متغیرهای اولیه اثرگذار بر ارتقای تاب‌آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله استخراج شدند، در ادامه تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل/ساختاری به وسیله نرم‌افزار Micmac صورت گرفته است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که کلان‌شهر کرمانشاه با توجه به پراکندگی متغیرها دارای سیستمی ناپایدار است و در صفحه پراکندگی پنج دسته (متغیرهای تأثیرگذار، دووجهی، تنظیمی، تأثیرپذیر و مستقل) قابل شناسایی هستند. در نهایت از میان 20 متغیر شناسایی شده، پس از بررسی میزان و چگونگی تأثیرگذاری این متغیرها بر همدیگر و بر وضعیت آینده تاب‌آوری کالبدی کلان‌شهر کرمانشاه با روشهای مستقیم و غیرمستقیم، به ترتیب 7 عامل کلیدی: تراکم ساختمانی؛ فاصله از گسل؛ تراکم جمعیت؛ توپوگرافی؛ دسترسی به معابر اصلی؛ کیفیت ابنیه و بازسازی و بهسازی ساختمان‌های ناپایدار، که بیشترین نقش را در ارتقای تاب‌آوری کالبدی در برابر مخاطره زلزله در کلان‌شهر کرمانشاه دارند، انتخاب شدند. در ادامه با توجه به این پیشرانهای کلیدی پیشنهادهایی ارائه شده است </div>   Considering that it is not possible to prevent the occurrence of an earthquake or the time of its occurrence cannot be predicted, but with the help of the science of future studies, it is possible to prepare for an earthquake and provide solutions to deal with it or reduce its vulnerability. These solutions will increase initiatives and ideas for strengthening and resilience of the city against earthquakes. In this regard, the current research, using the future studies approach, identifies the most important effective factors and investigates the extent and how these factors affect each other and the promotion of physical resilience against the risk of earthquake in Kermanshah metropolis. The current research has analyzed the variables of physical resilience in Kermanshah metropolis by using the technique of cross-effects analysis, which is one of the common and accepted methods of future studies, and by using Micmac software. For this purpose, first, by studying the available documents, all the factors affecting physical resilience against earthquake risk were analyzed and investigated, and using the Delphi method, 20 variables were extracted as primary variables influencing the promotion of physical resilience against earthquake risk. The data was analyzed using the interaction/structural effects analysis method by Micmac software. The results of the research show that Kermanshah metropolis has an unstable system according to the dispersion of variables, and five categories (influential, bimodal, regulatory, influential and independent variables) can be identified in the dispersion plane. Finally, among the 20 identified variables, after examining the extent and how these variables affect each other and the future state of the physical resilience of Kermanshah metropolis with direct and indirect methods, 7 key factors were identified, respectively: building density; distance from the fault; population density; topography; access to main roads; The quality of buildings and the reconstruction and improvement of unstable buildings, which play the greatest role in improving physical resilience against the risk of earthquakes in Kermanshah metropolis. Following are suggestions based on these key drivers.   تاب‌آوری کالبدی, مخاطره زلزله, آینده‌پژوهی, کلان‌شهر کرمانشاه Physical resilience, earthquake risk, future studies, Kermanshah metropolis. 51 76 http://jvfc.ir/browse.php?a_code=A-10-1215-1&slc_lang=fa&sid=1 Sohrab Amirian سهراب امیریان s_amirian@pnu.ac.ir 10031947532846003549 10031947532846003549 Yes Payame Noor University دانشیار دانشگاه پیام نور Mostafa Shahinifar مصطفی شاهینی فر yalve73@gmail.com 10031947532846003550 10031947532846003550 No Payame Noor University استادیار دانشگاه پیام نور