Journal of Future Cities Vision

fa ارزیابی دسترسی به فضای باز شهری در بحران زلزله بر اساس مدل تحلیل شبکه (مطالعه موردی: منطقه 6 شهر تهران) Evaluation of accessibility to urban open space during earthquake crisis based on network analysis model (A case study of District 6, Tehran) جغرافیای و برنامه ریزی شهری شهری Geography and Urban Planning پژوهشي Research موقعیت جغرافیایی ایران و شرایط خاص سیاسی، زلزله خیزی، فیزیکی و جمعیتی، کلان‌شهر تهران را در موقعیت حساسی هنگام بحران زلزله قرار داده است. ارزیابی شبکه ارتباطی و توزیع فضاهای باز شهری نقش مهمی در تخلیه اضطراری و کاهش آسیب پذیری شهرها دارد. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی و تحلیل دسترسی به این فضاها به منظور کاهش آسیب‌پذیری در هنگام وقوع زلزله است. در ابتدا، فضاهای باز شناسایی و نقاط تمرکز جمعیت با استفاده از تحلیل نقاط داغ و سرد تعیین شده است. سپس با استفاده از تکنیک میانگین نزدیک‌ترین همسایه، الگوی فضایی نقاط جمعیتی شناسایی و فاصله آن‌ها نسبت به فضاهای باز محاسبه گردید .نتایج نشان می‌دهد که فضاهای باز نسبت به فضاهای نیمه باز از فراوانی بیشتری برخوردارند و عمدتاً در بخش‌های شمالی منطقه قرار دارند. همچنین، تراکم جمعیت در مرکز منطقه بالا و در بخش‌های شرقی پایین است و به طور متوسط، فاصله نقاط تمرکز جمعیت با فضاهای باز و نیمه باز به ترتیب 300 و 400 متر است. تحلیل محدوده خدمات نشان می‌دهد که دسترسی به فضاهای باز در مدت زمان 15 تا 300 ثانیه امکان‌پذیر است، اما در برخی مناطق غربی دسترسی محدود است. دسترسی به فضاهای نیمه باز وضعیت مطلوبی ندارد و در بخش‌های از شمال، غرب و شرق منطقه دسترسی امکان‌پذیر نخواهد بود. به طور کلی هنگام وقوع زلزله در سطح منطقه غیر از قسمت‌هایی از لبه غربی و شرقی طی زمان مذکور دسترسی مناسبی به فضاهای امن وجود دارد.   Iran's geographical location, coupled with its unique political, seismic, physical, and demographic conditions, has placed the metropolis of Tehran in a vulnerable position during an earthquake crisis. Assessing the transportation network and distribution of urban open spaces plays a crucial role in emergency evacuation and reducing urban vulnerability. The primary objective of this research is to evaluate and analyze accessibility to these spaces to mitigate vulnerability during earthquakes. Initially, open spaces were identified, and population concentration points were determined using hot and cold spot analysis. Subsequently, the spatial pattern of population points was identified using the nearest neighbor average technique, and their distances from open spaces were calculated. The results indicate that open spaces are more abundant than semi-open spaces and are primarily located in the northern parts of the region. Additionally, population density is high in the center of the region and low in the eastern parts. On average, the distance between population concentration points and open and semi-open spaces is 300 and 400 meters, respectively. Service area analysis reveals that access to open spaces is possible within 15 to 300 seconds, but access is limited in some western areas. Access to semi-open spaces is unsatisfactory, and in parts of the north, west, and east of the region, access will not be possible. Overall, in the event of an earthquake, except for parts of the western and eastern edges, there is adequate access to safe spaces within the specified time frame.   ازدحام, تخلیه جمعیت, بحران, فضای باز, منطقه 6 تهران : congestion, population evacuation, crisis, open space 137 154 http://jvfc.ir/browse.php?a_code=A-10-835-2&slc_lang=fa&sid=1 hassan kamran dastjerdi حسن کامران دستجردی hkamran@ut.ac.ir 10031947532846003062 10031947532846003062 Yes استاد،گروه جغرافیا سیاسی،دانشگاه تهران،تهران،ابران Zabihallah charrahi ذبیح اله چهاراهی charrahi@ut.ac.ir 10031947532846003063 10031947532846003063 No استادیار، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران،تهران،ابران رضا ابوی سگزآبادی reza.abavi.s@ut.ac.ir 10031947532846003064 10031947532846003064 No کارشناسی ارشد،جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشگاه تهران،تهران،ایران