XML English Abstract Print


1- گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، تهران، ایران ، hejazizadeh@khu.ac.ir
2- گروه سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3- گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4- دانشجوی ارشد، گروه مخاطرات محیطی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
5- گروه جغرافیا طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده:   (17 مشاهده)
یکی از مهم‌ترین مخاطرات طبیعی که همه‌ساله خسارات گسترده‌ای بر سکونتگاه‌های انسانی وارد می‌کند، سیل است. این بحران به دلیل شرایط محیطی، نحوه گسترش شهرها و استقرار نامناسب زیرساخت‌ها، می‌تواند آسیب‌های فراوانی در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و مدیریتی ایجاد کند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه میزان تاب‌آوری شهر آق‌قلا در برابر سیل‌های منطقه‌ای در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، نهادی ـ مدیریتی و کالبدی ـ محیطی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و از نوع کاربردی است. در این پژوهش، شاخص‌های مرتبط با تاب‌آوری از طریق مطالعات اسنادی و بررسی پیشینه تحقیق استخراج شد و داده‌های مورد نیاز با استفاده از مطالعات میدانی و اطلاعات موجود در نواحی شهری جمع‌آوری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی، آزمون One Sample T-Test، تحلیل همبستگی پیرسون و مدل تصمیم‌گیری TOPSIS در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که میزان تاب‌آوری در نواحی مختلف شهر آق‌قلا یکسان نیست. بر اساس یافته‌ها، ناحیه 1 با میانگین 33/3 بیشترین میزان تاب‌آوری را داشته و در رتبه نخست قرار گرفته است. ناحیه 3 با میانگین 15/3 در وضعیت نسبتاً مطلوب و رتبه دوم قرار دارد؛ در حالی که ناحیه 2 با میانگین 71/2 کمترین میزان تاب‌آوری و بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر سیلاب نشان می‌دهد. همچنین نتایج تحلیل همبستگی بیانگر وجود رابطه مثبت میان ابعاد مختلف تاب‌آوری است؛ به‌گونه‌ای که بهبود شرایط اقتصادی، مدیریتی و کالبدی می‌تواند نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری شهری و کاهش آسیب‌پذیری ناشی از سیلاب داشته باشد.
واژه‌های کلیدی: تاب آوری، سوانح طبیعی، سیل، شهر آق قلا
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جغرافیای و برنامه ریزی شهری شهری
دریافت: 1405/2/27 | پذیرش: 1405/8/11

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه چشم انداز شهرهای آینده می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of vision Future Cities

Designed & Developed by : Yektaweb