دانشگاه هرمزگان ، mojtabasalimi@hormozgan.ac.ir
چکیده: (23 مشاهده)
پژوهش حاضر با رویکرد آیندهپژوهی فضایی، به ارزیابی و پیشبینی اراضی مناسب برای توسعه پایدار شهر ساحلی بندرعباس تا افق ۱۴۲۰ (۲۰۴۰ میلادی) میپردازد. روش این پژوهش با شش معیار اصلی (اکولوژیکی، کالبدی، فیزیکی، گردشگری، دسترسی و اجتماعی‑اقتصادی) با ۳۴ زیرمعیار تعریف شد. وزندهی با روش تحلیل شبکهای فازی (Fuzzy‑ANP) و نرمافزار Super Decisions انجام گرفت. پهنهبندی تناسب اراضی با عملگرهای فازی (SUM, PRODUCT, GAMMA) و رتبهبندی محلات با تکنیک TOPSIS در محیط GIS صورت پذیرفت. پیشبینی تغییرات کاربری اراضی تا سال ۲۰۴۰ با استفاده از تصاویر لندست، الگوریتم SVM، مدل زنجیره مارکوف و مدل تغییر کاربری اراضی (LCM) شبیهسازی شد. معیارهای اکولوژیکی (وزن ۰٫۲۵۶) و فیزیکی (وزن ۰٫۱۹۴) بیشترین تأثیر را در تعیین اراضی مناسب داشتند. حدود ۳۶ درصد از محدوده مطالعاتی (۲۲۷۵ هکتار) برای توسعه شهری مناسب ارزیابی شد که عمدتاً در نوار ساحلی جنوبی و بخش مرکزی شهر متمرکز است. محلات خواجهعطا، نایبند جنوبی و سیمبالا بالاترین پتانسیل را برای رشد هوشمند نشان دادند. پیشبینی مدل LCM حاکی از افزایش ۲۷۰۷ هکتاری سکونتگاهها تا سال ۲۰۴۰ (عمدتاً به سمت شمال شرقی) و کاهش ۲۸۳۸ هکتاری اراضی بایر است. با توجه به محدودیت اراضی مناسب در خارج از محدوده فعلی شهر، هرگونه گسترش افقی به سمت شمال غربی (به دلیل گسل و فرونشست) نامناسب است. بنابراین بازآفرینی بافت فرسوده در محلات برتر و هدایت توسعه به سمت شمال شرقی با رویکرد رشد هوشمند، ضروریترین راهبرد برای مدیریت پایدار شهر بندرعباس است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
آینده پژوهی دریافت: 1405/2/7 | پذیرش: 1405/6/21